Fava: Verminking Strategie
Disability studies, een nieuw vakgebied binnen de westerse academische wereld, is een theorie en rechtvaardigheidsbenadering gericht op rechten en inclusie voor alle soorten lichamen. Disability studies is voortgekomen uit maatschappelijke strijd en protest voor gelijkheid. In de westerse samenleving heeft het maatschappelijk begrip van handicap een norm gecreëerd voor hoe lichamen eruitzien en waartoe ze in staat zijn. Alleen volledig productieve lichamen hebben waarde in de westerse samenleving, waardoor de minderheid van mensen met een handicap ontstaat. Net als andere belangrijke westerse sociale bewegingen in de late 20e eeuw, ontstonden bloeiende gemeenschappen vanuit de strijd voor rechtvaardigheid voor mensen met een handicap, samen met het besef dat iemands productieve vermogens niet gelijk staan aan iemands waarde. Zo creëerden verschillende wetten die in 1990 in de Verenigde Staten werden aangenomen, zoals de Americans with Disabilities Act, wettelijke rechten voor alle lichamen. Tegenwoordig wordt handicap in het Westen opgenomen in seminars over diversiteit, gelijkheid en inclusie (DEI), zijn de meeste openbare gebouwen verplicht voorzien van hellingen en liften, en mogen werkgevers wettelijk gezien niet discrimineren op basis van welke vorm van handicap dan ook.
Dit is niet het enige aspect van de gehandicaptentheorie, aangezien deze breed toepasbaar is en op elke andere vorm van rechtvaardigheid van toepassing kan zijn. Na de neoliberalisering van de wereldeconomie in de jaren 90 richtte de gehandicaptenbeweging zich echter op inclusie en toegang tot de arbeidsmarkt en openbare instellingen. Hoewel dit historisch gezien een progressieve stap is, verlegde het de focus van de beweging naar assimilatie in de maatschappij van valide mensen, in plaats van de tegenstrijdigheden van de economische orde op systemisch niveau aan te pakken, die bepaalde lichamen als waardeloos bestempelt. Een voorbeeld van een tegenstrijdigheid die zich in de economische orde manifesteert, is imperialisme. Vijftien procent van de wereldbevolking heeft een handicap, maar 80 procent daarvan woont in het mondiale Zuiden.[1] Eeuwen van kolonialisme en imperialisme hebben grote delen van de wereld beroofd van hun natuurlijke hulpbronnen, waardoor toekomstige generaties niets meer overhouden dan te strijden voor kapitaal en kansen. Een handicap wordt dan meer dan een sociale identiteit; het is de fysieke weerspiegeling van de gevolgen van het westerse imperialisme op individuele lichamen.
“Het recht om te verminken”
Met dit in gedachten verdient een van de jongste koloniale projecten, de bezetting van Palestina, extra aandacht. Het enige boek over Palestina dat binnen de gehandicaptenstudies is verschenen, 'The Right to Maim: Debility, Capacity, and Disability' van Jasbir K. Puar (2017), onderzoekt de verbanden tussen de koloniale bezetting van Palestina, gehandicaptenrechten en systemisch racisme in de Verenigde Staten. Puar is hoogleraar en directeur van de afdeling Vrouwen- en Genderstudies aan de Rutgers University. Puar onderzoekt Ferguson en Gaza in de zomer van 2014, toen Israëls Operatie Protective Edge, een 51 dagen durend beleg van Gaza, gelijktijdig plaatsvond met de moord op Michael Brown in Ferguson, Missouri. In beide gevallen mobiliseerde de staat militaire troepen om een bevolking te bezetten die protesteerde tegen de bevolking. Het verschil zit hem in de controlestrategieën. De Amerikaanse politie aarzelt niet om zwarte en bruine mensen doorzeefd te schieten om de status quo te handhaven. Israël, als actieve koloniale macht, moet een andere strategie hanteren tegen de gebieden die het koloniseert.
Het belangrijkste concept dat Puar in dit boek schetst, is verzwakking of handicaping. Het is het aanhoudend toebrengen van blijvend letsel en invaliditeit aan een bevolking om bewegingsvrijheid en verzet te beperken. Verzwakking vertoont overeenkomsten met het concept van 'de-ontwikkeling', een economische strategie die door imperialistische machten wordt toegepast om de economische groei te beperken. Voor het voortbestaan van de staat Israël kan Palestina niet bestaan. De afgelopen 75 jaar heeft Israël zich beziggehouden met een systematische verzwakking van Palestijnse lichamen en beperkte toegang tot hulpbronnen om de controle over de bevolking te behouden door het vermogen tot verzet te beperken, met als doel uiteindelijk alle Palestijnen uit te roeien en zich uit te breiden over het Midden-Oosten. De-ontwikkeling is gebruikt tegen vele landen en regimes die zich verzetten tegen imperialisme, zoals Cuba, de Sovjet-Unie en Iran. Puar betoogt dat de Israëlische staat het 'recht op verminking' van Palestijnse lichamen en hulpbronnen claimt om de autoriteit te behouden als een door de internationale gemeenschap geautoriseerde staat.
Walid Daqqa
Er is sprake van de meest opvallende verminking van het menselijk lichaam, de vernietiging van publieke middelen en infrastructuur, en ten slotte de verzwakking van de psyche. Een uitstekend voorbeeld van zowel mentale als fysieke verzwakking is Walid Daqqa, een gevangen Palestijnse activist die schreef over de Palestijnse kwestie. Hij werd in 1986 gearresteerd en veroordeeld voor de moord op een Israëlische soldaat en bracht de volgende 37 jaar in de gevangenis door tot zijn dood op 7 april 2024. Gedurende zijn gevangenschap schreef hij uitgebreid over de mentale verzwakking waarmee Palestijnse gevangenen te maken hebben. Er is een lange geschiedenis van demonstranten en activisten in Palestina.
Daqqa werd gearresteerd door Israël en de Palestijnse Autoriteit. Van 1967 tot 2023 hebben 1 miljoen Palestijnen tijd doorgebracht in Israëlische gevangenissen, ongeveer één op de vijf Palestijnen.[2] Het opsluiten van Palestijnen in gevangenissen geeft de bezetters directe toegang tot en controle over de geest en het lichaam van politieke gevangenen. Er zijn uitgebreide rapporten en documentatie over het seksueel geweld en misbruik waarmee Palestijnen in Israëlische gevangenissen te maken krijgen.[3] Ze worden fysiek en emotioneel gemarteld, in semi-permanente eenzame opsluiting geplaatst, krijgen lange straffen voor kleine overtredingen en hebben zeer beperkte toegang voor bezoek. Daqqa stierf aan myelofibrose, een vorm van beenmergkanker, waarvoor hem regelmatige behandeling werd geweigerd. Israël staat erom bekend medische zorg voor gevangenen te vertragen en weigert gespecialiseerde artsen regelmatig ter beschikking te stellen.[4] Deze vorm van verzwakking, het onthouden van broodnodige medische zorg, is een andere manier om te voorkomen dat gevangenen direct worden gedood door ze simpelweg te laten sterven.
Gedurende zijn gevangenschap droeg Daqqa bij aan het verzet met essays, brieven en kinderboeken. Tot zijn bekendste werken behoren 'Conciousness Molded', over de martelingen die Palestijnse gevangenen ondergaan, 'The Oil’s Secret Tale', een jeugdroman over een jongen die magische olijfolie gebruikt om zijn vader in de gevangenis te bezoeken, en korte verhalen zoals 'Uncle, Give me a Cigarette'. Hij schreef over het belang van het begrijpen van de bron van het geweld en de strijd waarmee Palestijnen te maken hebben. Hij beschrijft hoe gemakkelijk het is om in wanhoop te vervallen en op te geven vanwege de obstakels van de bezetting. Inzicht in de verschillende tactieken van geweld en psychologische oorlogsvoering van de bezetters is noodzakelijk om deze krachten te bestrijden. Zijn woorden weerspiegelen die van de revolutionaire marxistische schrijver Frantz Fanon in 'The Wretched of the Earth'. Fanon was een psycholoog die zowel de kolonisatoren als de gekoloniseerden in Algerije behandelde tijdens de revolutionaire strijd voor onafhankelijkheid van de Fransen. Het boek schetst de schadelijke psychische gevolgen van de dekoloniale strijd voor de gekoloniseerde massa's en de verzwakking door marteling die door de kolonisten werd toegepast. “Omdat het een systematische ontkenning van de ander is, een waanzinnige vastberadenheid om de ander elk kenmerk van menselijkheid te ontzeggen, dwingt het kolonialisme de gekoloniseerden voortdurend de vraag te stellen: ‘Wie ben ik in werkelijkheid?’[5] ”De marteling en gevangenschap die Israël Palestijnen oplegt, is bedoeld om elke revolutionaire geest die in de gekoloniseerden aanwezig is te ontmenselijken, te ontmoedigen en uiteindelijk te vernietigen. Daqqa’s geschriften weerspiegelen Fanon en illustreren de psychologische oorlogsvoering die Palestijnen moeten doorstaan en de slopende gevolgen daarvan. Hij stelt dat gevangenschap gericht is op de vernietiging van het hele zelf, een terugkerend thema in koloniale bezettingen en contrarevolutionaire oorlogen, zoals Fanon in Algerije heeft meegemaakt. In Consciousness Molded stelt Daqqa dat “de Israëlische gevangenis niet alleen tot doel heeft het lichaam op te sluiten, maar ook de ziel te ondermijnen, de banden tussen de gevangene en zijn natie te verbreken en zijn bewustzijn te herstructureren om verzet en gezag te ondermijnen.” Deze tactiek is enigszins succesvol, gezien het grote aantal Palestijnse collaborateurs in de afgelopen decennia.[6] Israëlische gevangenissen worden opgezet om revolutionaire acties te verstoren en de gekoloniseerden de hoop op bevrijding te ontnemen. Leven of sterven?
In de afgelopen decennia stond het IDF erom bekend een 'laat leven'-strategie te hanteren voor burgers van Gaza. Door te verminken in plaats van te doden, kan het IDF profiteren van de schijn van een humane staat, terwijl het illegaal gestolen land bezet. Verminking verlaagt de productiviteit van een bevolking, maakt het landschap minder toegankelijk en remt over het algemeen de groei van de samenleving. Israël heeft niet de behoefte gevoeld om iedereen uit te roeien om de controle over de regio te behouden wanneer ze verzwakkingstechnieken toepassen. Er zijn talloze manieren waarop het IDF Palestijnen verzwakt. Tijdens de eerste Intifada gaf de toenmalige Israëlische minister van Defensie, Yitzhak Rabin, zijn commandanten de opdracht om "hun botten te breken".[7] Dit beleid werd voor het eerst op video vastgelegd in 1988, toen twee Palestijnen meer dan een half uur lang werden geslagen door IDF-soldaten met stenen, vuisten en zelfs hun helmen. Ze werden naar een detentiecentrum gebracht, waar ze ongetwijfeld zouden zijn achtergelaten om te sterven, ware het niet dat de video circuleerde en Israël onder druk zette om het tweetal vrij te laten, dat van geen enkel misdrijf werd beschuldigd. Palestijnen worden neergeschoten of geslagen, vervolgens vastgehouden en krijgen daarna zeer vertraagde medische zorg, wat leidt tot een hoog aantal amputaties. Israël weigert inwoners van Gaza vervolgens regelmatig reisvergunningen voor medische zorg op de Westelijke Jordaanoever, waar meer gespecialiseerde artsen zijn. Palestijnen kunnen niet vertrekken zonder Israëlische toestemming. Bij het bombarderen van huizen beweert de IDF humaan te handelen door eerst aan te kloppen. Ze laten een kleine raket in de buurt los om burgers de kans te geven te evacueren voordat ze toeslaan met de hoofdaanval. De waarschuwingsaanval wordt vaak minder dan een minuut voor de uiteindelijke aanval gegeven. In huizen met meerdere generaties, waar kwetsbare burgers, ouderen en kinderen wonen, is een waarschuwing van een minuut onvoldoende. Het ontzeggen van medische zorg zorgt ervoor dat meer mensen niet kunnen vluchten of zich kunnen verzetten.
IDF-soldaten hoeven niet alle Palestijnen te doden; ze kunnen er gewoon een paar in de knieën schieten, de toevoer van middelen afsnijden en ze allemaal laten sterven in hun poging te overleven of te vluchten. Verminking is een gesanctioneerde tactiek van de koloniale overheersing. Terwijl de Israëlische media verslag doen van het geweld waaraan de IDF deelneemt, weten ze dat nevenschade doden telt, geen gewonden. Ze hoeven alleen de 3 doden bij een bombardement te melden, niet de 100 zwaargewonden. Een Israëlische scherpschutter, sergeant Raz van het Nashon-bataljon, zei in een interview: "Ik heb twee mensen neergeschoten... in hun knieën. Het is de bedoeling dat hun botten breken en ze worden geneutraliseerd, maar niet gedood.". Het verminken van Palestijnen, gecombineerd met de systematische vernietiging van infrastructuur, het onthouden van middelen en het decennialang blokkeren van medische zorg, zorgt ervoor dat de kolonisatoren Palestina in een staat van achteruitgang houden. De bezettingsmacht verzwakt niet alleen lichamen die in staat zijn tot verzet, maar ook het fysieke landschap zelf om de economische groei te belemmeren, wat een vorm van achteruitgang is. Over het algemeen werkte de strategie van verzwakking goed voor Israël. In 2019 waren er 93.000 Palestijnen met een handicap, waarvan een vijfde jonger dan 18 jaar. De helft, ongeveer 47.000 mensen, heeft een mobiliteitsbeperking. 90 procent van de mensen met een handicap in Palestina is werkloos.[8]
Aan de economische kant van verzwakking staat achteruitgang. De term achteruitgang is in dit artikel herhaaldelijk genoemd, omdat het een veelgebruikte economische tactiek is van westerse imperialistische mogendheden die overlapt met de verzwakking van het gekoloniseerde lichaam. Een artikel uit 1999 belicht de de-ontwikkelingsstrategie die Israël sinds het Oslo-akkoord van 1993 hanteert. Israël maakt gebruik van onteigening, externalisering, de-institutionalisering en afsluiting. Onteigening houdt in dat Israël geleidelijk bezit neemt van hulpbronnen zoals landbouwgrond, water, wegen, grenzen en andere infrastructuur die nodig zijn voor economische groei. Israël paste vervolgens externalisering toe door de Palestijnse economie in de eigen economie te integreren, werkgelegenheid te creëren en de handel naar Israël te verplaatsen. Dit werd gedaan zodat de Palestijnse economische groei volledig afhankelijk zou worden van de Israëlische economie. Het Israëlische beleid ondermijnt ook institutionele groei, zoals krediet- en financiële instellingen, onderwijs, gezondheidszorg en overheidsstructuren, waardoor er geen ruimte is voor hervormingen zonder Israëlische toestemming. Afsluiting werd voor het eerst permanent ingevoerd in 1993. Afsluiting omvat de beperking van de bewegingsvrijheid van Palestijnen tussen de Westelijke Jordaanoever en Gaza en de beperking van de import en export van goederen en arbeid. Vanwege Israëlische veiligheids- en reisbeperkingen zijn geëxporteerde goederen, met name landbouwproducten, erg duur en worden ze zelden of nooit op tijd geleverd. Omdat de Palestijnse economie afhankelijk is van Israël, zorgt de afsluiting er effectief voor dat inkomsten en handel de Westelijke Jordaanoever en Gaza niet meer bereiken. De afsluiting leidde tot hoge werkloosheidscijfers, aangezien ongeveer 70 procent van de beroepsbevolking van Gaza vóór 1993 in Israël werkzaam was.[9] "Het is zeer onwaarschijnlijk dat de werkgelegenheid ooit zal terugkeren naar het historische niveau (van vóór de intifada), een realiteit die wordt onderstreept door de opname van meer dan 200.000 legale en illegale buitenlandse werknemers uit Oost-Europa en Zuid-Azië door Israël."[10] Over het geheel genomen heeft Israël de Palestijnse economie volledig onder controle om elke poging tot verzet te smoren. Palestijnen kunnen zich niet verzetten tegen hun kolonisator als ze moeite hebben om zichzelf te voeden en te huisvesten.
Van verminken naar doden
Sinds het begin van de oorlog in Gaza op 7 oktober 2023 zijn de Israëlische verzwakkingstactieken veranderd. Onder het voorwendsel de dreiging van Hamas uit te schakelen, heeft het Israëlische leger met instemming en actieve financiële en militaire steun van het Westen massavernietiging in Gaza ontketend. Deze rechtvaardiging heeft geleid tot een van de ergste humanitaire rampen in de recente geschiedenis. Op 3 februari 2025 waren er minstens 61.709 mensen gedood door het bezettingsleger, waaronder 17.492 kinderen. 111.588 mensen raakten ernstig gewond en meer dan 14.222 mensen worden vermist en vermoedelijk dood. Volgens de WHO en de Palestijnse regering waren op 15 januari 2025 bijna alle huizen in Gaza beschadigd of verwoest. 80 procent van de commerciële gebouwen, 88 procent van de schoolgebouwen, 68 procent van het wegennet en 68 procent van de landbouwgronden waren beschadigd of verwoest. Slechts de helft van de ziekenhuizen was nog gedeeltelijk functioneel. Tussen oktober en december 2023 verloren 1.000 kinderen een of beide benen. Gaza heeft momenteel de grootste populatie geamputeerde kinderen ter wereld. Vrijwel iedereen in de Gazastrook was ontheemd, velen zelfs meerdere keren doordat het Israëlische leger raketten afwierp op pas gevormde vluchtelingenkampen. Hongersnood en ziekte waren wijdverspreid, dysenterie en polio kwamen veel voor.
De vluchtelingen werden samengebracht in kampen die nauwelijks toegang hadden tot schoon water en fatsoenlijke sanitaire voorzieningen. Verschillende overheidsinstanties beschikken over bewijs dat Israël hulp aan de Gazastrook blokkeert en achterhoudt, iets wat door de regering-Biden werd genegeerd.
AI-software "Lavender" en "Daddy's Home"
Een van de meest veelzeggende kenmerken van het escalerende geweld in de Israëlische tactieken tegen Gaza is de opkomst van AI-software om Hamas-leden op te sporen. Onder 'leden' vallen alle personen die volgens de Israëlische staat bijdragen aan de doelen van Hamas: ambtenaren, ingenieurs, academici, paramedici en journalisten. Deze ambtenaren worden als doelwit gekozen omdat ze nodig zijn om de samenleving effectief te laten functioneren. Een artikel in 972 Magazine bracht het verhaal over de AI-software begin april 2024 aan het licht. Lavender AI is software die Palestijnen markeert als Hamas-leden, net als Daddy's Home AI, die bijhoudt wanneer de gemarkeerde persoon thuiskomt. Omdat het opgegeven adres van een burger de gemakkelijkste plek is om een droneaanval uit te voeren, betekent dit ook dat hele gezinnen worden uitgeroeid wanneer het doelwit thuiskomt. Een aanzienlijk deel van de slachtoffers van deze aanvallen bestaat uit vrouwen, kinderen en oudere familieleden. Na 6 oktober werden meer dan 37.000 Palestijnen door het programma gemarkeerd, waarbij een Israëlische soldaat slechts ongeveer 20 seconden per persoon nodig had voordat hij toestemming gaf voor een aanval. De foutmarge van het programma bedraagt meer dan 10 procent. "In een ongekende stap, aldus twee bronnen, besloot het leger in de eerste weken van de oorlog ook dat het voor elke door Lavender gemarkeerde Hamas-strijder toegestaan was om tot 15 of 20 burgers te doden; in het verleden stond het leger geen 'nevenschade' toe bij de liquidatie van laaggeplaatste militanten. De bronnen voegden eraan toe dat, in het geval dat het doelwit een hoge Hamas-functionaris was met de rang van bataljons- of brigadecommandant, het leger bij verschillende gelegenheden toestemming gaf voor de moord op meer dan 100 burgers bij de liquidatie van één enkele commandant."
Op 7 oktober begon het Israëlische leger Operatie Zwaarden van IJzer, een grondinvasie en aanval op de Gazastrook met als verklaard doel Hamas uit te schakelen en de gijzelaars te bevrijden. Onder deze operatie komen alle Hamas-leden in aanmerking voor opsporing, waarbij AI-programma's het hele proces automatiseren. Het systeem selecteert personen door iedereen een score van 1 tot 100 te geven op basis van bepaalde kenmerken, zoals het vaak veranderen van adres of telefoonnummer, of het lid zijn van dezelfde groepschat als een ander doelwit. Veel aspecten van Israëls surveillanceregime, dat al decennia bestaat, zijn opnieuw ingezet voor de opsporing van Hamas. Het leger stopte met het handmatig controleren of leden thuis waren voordat ze toesloegen, waardoor veel huizen werden verwoest en gezinnen om het leven kwamen, terwijl de beoogde functionaris volledig werd gemist. Dit was een gangbare praktijk in de eerste maanden van de oorlog, maar door de ontheemding werd het veel moeilijker om leden te traceren met alleen mobiele telefoons en huisadressen, aangezien veel huizen waren verwoest of ontruimd.
Conclusie
De theorie van de handicap biedt inzicht in de kolonisatietactieken van de bezetter. Zoals Walid Daqqa zei, is het essentieel om de kolonisator te begrijpen om hem te verslaan. Tijdens de oorlog schoot de bezettingsmacht niet langer om te verminken, maar om te doden, met hetzelfde overkoepelende doel: ervoor zorgen dat Palestijnen zichzelf niet kunnen besturen. In het afgelopen decennium opereerde Israël alsof Hamas geen rol meer speelde. De aanslagen van 7 oktober veranderden de dynamiek van de bezetting fundamenteel. Hamas dwong Israël tot een direct gevecht met Hamas-strijders in plaats van periodiek burgers te verminken. Om bevrijding te bereiken, streven revolutionaire guerrillabewegingen ernaar tegenstellingen aan te scherpen om de bevolking tot revolutionaire actie aan te zetten. Het verzet werd een legitieme vijand van de bezetters, waardoor ze gedwongen werden tot gevechten in plaats van de langzame uitputting die moderne kolonisten verkiezen. Verminking is aantrekkelijker voor de bezetter omdat het de status quo in stand houdt en tegelijkertijd een geleidelijke uitbreiding van de kolonisator mogelijk maakt. Door de bezettingsvergelijking te veranderen, opende Hamas de weg naar bevrijding en stopte het de Israëlische expansie. Het verzet was zich terdege bewust van de risico's en de onvermijdelijke vergelding, maar wist ook dat gewapend verzet de enige weg naar bevrijding was.
Bibliografie
AJLabs. “Israel-Gaza War in Maps and Charts: Live Tracker.” Al Jazeera, 3 februari 2025. https://www.aljazeera.com/news/longform/2023/10/9/israel-hamas-war-in-maps-and-charts-live-tracker
Al Jazeera. “Terminally Ill Palestinian Prisoner Walid Daqqa Dies in Israeli Custody.” Al Jazeera, 7 april 2024. https://www.aljazeera.com/news/2024/4/7/terminally-ill-palestinian-prisoner-walid-daqqa-dies-in-israeli-custody.
Al Jazeera. “Waarom zitten zoveel Palestijnse gevangenen in Israëlische gevangenissen?” Al Jazeera, 8 oktober 2023. https://www.aljazeera.com/news/2023/10/8/why-are-so-many-palestinian-prisoners-in-israeli-jails.
“Jaarlijks rapport over overtredingen 2022.” Addameer, 27 september 2023.
"FeitFactsheet over personen met een handicap.” Verenigde Naties. Geraadpleegd op 6 februari 2025. https://www.un.org/development/desa/disabilities/resources/factsheet-on-persons-with-disabilities.html.
Fanon, Frantz. De ellendigen der aarde. New York, NY: Grove Press, 2004.
Hammad, Shatha. “Verhalen uit de Eerste Intifada: ‘Ze braken mijn botten.’” Al Jazeera, 10 december 2017. https://www.aljazeera.com/news/2017/12/10/stories-from-the-first-intifada-they-broke-my-bones.
Iraqi, Amjad. “‘Lavendel’: De AI-machine die Israëls bombardementen in Gaza aanstuurt.” +972 Magazine, 25 april 2024. https://www.972mag.com/lavender-ai-israeli-army-gaza/.
“Israël/Opt: Gruwelijke gevallen van marteling en vernederende behandeling van Palestijnse gevangenen te midden van een piek in willekeurige arrestaties.” Amnesty International, 10 november 2023. https://www.amnesty.org/en/latest/news/2023/11/israel-opt-horrifying-cases-of-torture-and-degrading-treatment-of-palestinian-detainees-amid-spike-in-arbitrary-arrests/?utm_source=chatgpt.com.
Kadri, Ali. “Voorwoord.” Brill, 14 juli 2023. https://brill.com/display/book/9789004548022/front-7.xml?language=en.
Kaloti, Rasha. “Palestijnse gevangenen en gedetineerden hebben geen toegang tot basisgezondheidszorg in Israëlische gevangenissen.” ImpACT International, 3 september 2020. https://impactpolicies.org/news/165/palestinian-prisoners-and-detainees-lack-basic-access-to-health-care-in-israeli-prisons.
Murphy, Brett. “Blinken verwierp functionarissen die concludeerden dat Israël opzettelijk humanitaire hulp aan Gaza blokkeerde.” ProPublica, 24 september 2024. https://www.propublica.org/article/gaza-palestine-israel-blocked-humanitarian-aid-blinken.
Omer, Mohammed. “Wie zijn Israëls Palestijnse informanten?” Al Jazeera, 6 september 2014. https://www.aljazeera.com/news/2014/9/6/who-are-israels-palestinian-informants.
Centraal Bureau voor de Statistiek van Palestina, 2019. https://www.pcbs.gov.ps/portals/_pcbs/PressRelease/Press_En_3-12-2019-dis-en.pdf.
Volksfront voor de Bevrijding van Palestina. Strategie voor de Bevrijding van Palestina. Utrecht, Nederland: Foreign Language Press, 2017.
“Persbericht: Nieuwe studie van satellietgegevens toont aan: Israëls aanval op ziekenhuizen, scholen en waterinfrastructuur in de Gazastrook was niet ‘willekeurig’.” FXB Center for Health & Human Rights. Geraadpleegd op 6 februari 2025. https://fxb.harvard.edu/2024/04/09/press-release-new-study-of-satellite-data-shows-israels-assault-on-hospitals-schools-and-water-infrastructure-in-the-gaza-strip-was-not-random/.
Puar, Jasbir K. The Right to Maim: Debility, Capacity, Disability. Durham: Duke University Press, 2017.
Reiff, Ben. “‘A Mass Assassination Factory’: Inside Israel’s Calculated Bombing of Gaza.” +972 Magazine, 25 april 2024. https://www.972mag.com/mass-assassination-factory-israel-calculated-bombing-gaza/.
Roy, Sara. “De-Development Revisited: Palestinian Economy and Society Since Oslo.” Tijdschrift voor Palestine Studies 28, nr. 3 (1999): 64–82. https://doi.org/10.2307/2538308.
The Stream. “De amputatiecrisis in de oorlog tegen Gaza.” Al Jazeera, 2 juli 2024. https://www.aljazeera.com/program/the-stream/2024/7/2/the-amputee-crisis-in-the-war-on-gaza
Eindnoten
1. “Factsheet over personen met een handicap”, Verenigde Naties, geraadpleegd op 6 februari 2025, https://www.un.org/development/desa/disabilities/resources/factsheet-on-persons-with-disabilities.html.
2. Al Jazeera, “Waarom zitten er zoveel Palestijnse gevangenen in Israëlische gevangenissen?”, Al Jazeera, 8 oktober 2023, https://www.aljazeera.com/news/2023/10/8/why-are-so-many-palestinian-prisoners-in-israeli-jails.
3. “Israël/Opt: "Afschuwelijke gevallen van marteling en vernederende behandeling van Palestijnse gevangenen te midden van een piek in willekeurige arrestaties," Amnesty International, 10 november 2023, https://www.amnesty.org/en/latest/news/2023/11/israel-opt-horrifying-cases-of-torture-and-degrading-treatment-of-palestinian-detainees-amid-spike-in-arbitrary-arrests/?utm_source=chatgpt.com.
4. Kaloti, Rasha. "Palestijnse gevangenen en gedetineerden hebben geen toegang tot basisgezondheidszorg in Israëlische gevangenissen." ImpACT International, 3 september 2020. https://impactpolicies.org/news/165/palestinian-prisoners-and-detainees-lack-basic-access-to-health-care-in-israeli-prisons.
5. Frantz Fanon, De Verdoemden der Aarde (New York, NY: Grove Press, 2004), blz. 182.
6. Mohammed Omer, “Wie zijn de Palestijnse informanten van Israël?”, Al Jazeera, 6 september 2014, https://www.aljazeera.com/news/2014/9/6/who-are-israels-palestinian-informants.
7. Shatha Hammad, “Verhalen uit de Eerste Intifada: ‘Ze braken mijn botten’”, Al Jazeera, 10 december 2017. https://www.aljazeera.com/news/2017/12/10/stories-from-the-first-intifada-they-broke-my-bones.
8. Palestijns Centraal Bureau voor de Statistiek, 2019, https://www.pcbs.gov.ps/portals/_pcbs/PressRelease/Press_En_3-12-2019-dis-en.pdf.
9. Sara Roy, “De-Development Revisited: Palestinian Economy and Society Since Oslo,” Journal of Palestine Studies 28, nr. 3 (1999): 64–82, https://doi.org/10.2307/2538308, pg 69.
10. Sara Roy, “De-Development"Herzien: Palestijnse economie en samenleving sinds Oslo," Journal of Palestine Studies 28, nr. 3 (1999): 64-82, https://doi.org/10.2307/2538308, p. 70.
"Het inzetten van handicap als wapen: Israëls strategie om Gaza te verzwakken" werd oorspronkelijk gepubliceerd in Al Fidai Media. Het wordt hier met toestemming heruitgegeven.
Ghalmi Othmane: van de rivier naar de zee
